Chú Long là một trong nhiều Việt kiều ở Úc mà tôi quen. Lần đầu tiên gặp chú, tôi đang đứng ủi sơ mi trong shop thì thấy một người đàn ông tầm thước, nhìn hơi đô con, tóc nhuộm vàng như thanh niên và đeo cặp kính Ray-Ban to tướng. Ông này đứng nhìn tôi ủi xong cái áo sơ mi xong ra vỗ vai hỏi:

- Mày làm đây được bao lâu rồi cháu?
- Tầm một năm chú ạ.
- Được, có tương lai đấy.

Tôi cũng chả biết ủi áo sơ mi thì có gì mà tương mới chả lai, nhưng cũng cảm ơn. Một lúc sau được giới thiệu mới biết chú Long cũng người Hải Phòng, ngày trước đi cùng chuyến tàu vượt biên sang đây với gia đình bác tôi.

Con đường đến với nước Úc của chú Long kể ra thì còn vất vả hơn rất nhiều người Bắc vượt biên đi tị nạn những năm sau ‘75. Chú bảo, con người ta sống-chết; giàu-nghèo; sướng-khổ… đều có cái số của nó cả đấy. Tôi không hiểu và cũng chưa đủ vốn sống để hiểu điều đó, nhưng tôi cho là chú nói đúng…

Năm 1981, chú Long và người yêu đi cùng chuyến tàu vượt biên với gia đình nhà bác tôi. Sau rất nhiều sóng gió, mọi người trong chuyến đi tử thần ấy cuối cùng cũng thấy được ánh đèn rực rỡ của bến cảng HongKong và ‘được’ cho vào trại tị nạn.

Sau một thời gian ở trong trại, người yêu chú Long được chuyển sang tị nạn ở nước thứ 3 là Mỹ. Những tưởng ngày chú Long được đi tiếp theo chỉ là ngày một ngày hai, nhưng đúng lúc đấy thì nổ ra một cuộc bạo động cực lớn trong trại tị nạn. Đó là sự kiện người bên phía khu trại Bắc Kỳ đốt trại của Nam Kỳ. Chú Long, tất nhiên là chơi rặt với hội Bắc Kỳ. Mà lần đấy không có người làm chứng nên chú bị nghi và bắt ở lại trại một thời gian rất lâu về sau đó.

(Vụ này trong trại tị nạn HongKong những năm đầu 8x cực kì nổi; và đó cũng là nguyên nhân chủ yếu mà những đợt tị nạn các năm về sau đều bị trả về Việt Nam. Sau vụ đốt trại này, người bên khu trại Nam cũng có hành động trả thù rất ác, đó là cầm dao đứng chặn ở khu trại Bắc, gặp ai chém người ấy, rất ghê rợn.)

Rồi mãi một thời gian rất lâu sau vụ đấy, chú Long mới được chuyển đi Úc. Và sống ở đây từ hồi đấy đến tận bây giờ.

Thi thoảng chú vẫn về Việt Nam. Nhưng tôi biết chú về Việt Nam chơi chắc không chỉ để thăm gia đình và chòm xóm. Mà nguyên nhân còn sâu xa và lãng mạn hơn thế rất nhiều…